Światowy Dzień Żywności


Odpowiedzialna konsumpcja, Zero waste / niedziela, Październik 21st, 2018

Cześć.

Całkiem niedawno, bo 16 października obchodziliśmy Światowy Dzień Żywności. Piszę z kilkudniowym opóźnieniem, ale przynajmniej przypominam o temacie. A temat dość smutny, bo jak się okazuje świat czyli my zachowujemy się dość nonszalancko w stosunku do jedzenia.

Trochę danych

Na świecie jedna trzecia żywności jest marnowana. Utrzymuje się, że we Francji jest to około 10 mln ton produktów rocznie, które trafiają do śmietnika. Dla porównania Polacy marnują 9 mln ton rocznie. W całej Unii Europejskiej mówi się nawet o 88 mln ton żywności. Co oznacza, że jedna osoba może wrzucić do kosza 175 kilogramów jedzenia. Ma to swoje konsekwencje środowiskowe, ekonomiczne i społeczne.

Konsekwencje:

  • środowiskowe – marnowanie jedzenia powoduje emisję gazów cieplarnianych, których ilość porównywalna jest do ilości gazów emitowanych przez państwa plasujące się na trzecim miejscu, zaraz po Chinach i USA. Zmarnowana zostaje energia potrzebna do produkcji, przetwórstwa, konserwacji, opakowania, przetransportowania. Oczywiście marnowane są także źródła naturalne, w tym woda.
  • ekonomiczne- wyrzucanie jedzenia to marnowanie pieniędzy. We Francji szacuje się, że przepada od 12 do 20 mld euro rocznie, czyli około 159 euro na osobę. W Polsce do kosza trafia miesięcznie około 50 zł na osobę.
  • społeczne, etyczne-  wyrzucanie jedzenia dziwi tym bardziej, że wśród nas żyją ludzie, którzy nie mają środków na zakup żywności. Według danych PAH ponad 800 mln ludzi na świecie cierpi z powodu głodu. We Francji 1 osoba na 10 ma trudności z zakupem żywności.

Długa droga na talerz

Do marnowania jedzenia dochodzi na wszystkich etapach jego powstawania i konsumowania. Zaczyna się od producentów, przez przetwórców, dystrybutorów, restauratorów… kończąc na konsumentach. Ci ostatni zdawałoby się powinni mieć największy w tym interes, aby nie wyrzucać jedzenia, a zarazem pieniędzy z portfela. Posłużę się tutaj badaniami ADEME (Agence de l’Environnement et de la Maîtrise Énergétique) czyli francuskiej Agencji do Spraw Środowiska i Kontroli Zużycia Energii, aby zobrazować mniej więcej jaki procent żywności marnowany jest na każdym etapie. Badania obrazują to w następujący sposób:

  • 32% produkcja rolna
  • 21% przetwórstwo żywności
  • 14% dystrybucja
  • 14% gastronomia
  • 19% gospodarstwa domowe

Już na pierwszym etapie wystarczy, aby warzywa czy owoce nie spełniały norm, na przykład były zbyt małe, aby trafiły do śmietnika. A więc wcale tak nie jest, że tylko my, klienci odpowiadamy za marnowanie jedzenia, choć mamy w tym dość duży udział. Wszyscy jesteśmy ofiarami i wszyscy jesteśmy odpowiedzialni za marnotrawienie. Co głównie wyrzucają Polacy ? Federacja Polskich Banków Żywności zleciła badania, z których wynika, że najczęściej wyrzucanym produktem jest pieczywo (49%), następnie owoce (46%) wędliny (45%), warzywa (37%), jogurty(27%).

Skąd to marnotrawstwo

Częstym powodem wyrzucania żywności jest termin ważności, który nie został dopilnowany. Niestety bywa również, że odczytywana data jest źle interpretowana. Przytoczę tutaj fragment z mojego niedawnego wpisu o przechowywaniu żywności: “Istnieją dwa określenia poprzedzające datę:

  • “należy spożyć do… “- wskazana data określa termin, po upływie, którego produkt nie nadaje się do spożycia
  • “najlepiej spożyć przed końcem… “- wskazana data określa termin, do którego produkt zachowuje wszystkie swoje walory smakowe i jakościowe, jednak po upływie daty nadal nadaje się do spożycia bez zagrożenia dla zdrowia “.

Kolejny powód to zbyt duże zakupy i zapasy. Istotne jest, aby zaplanować mądrze zakupy, nie wybierać się na nie kiedy jesteśmy głodni, bo wtedy mamy ochotę kupić wszystko. Poza tym najlepiej wyposażyć się w listę zakupów,  jej brak skutkuje często kupowaniem wszystkiego na co przyjdzie nam ochota, , a co niekoniecznie wykorzystamy. Trudniej jednak wykonać trafną listę jeśli nie mamy w zwyczaju planowania posiłków. Zacznijmy więc od skomponowania jadłospisu na nadchodzący tydzień i według niego zapisujmy na kartce potrzebne produkty.

Czasami chcąc zaoszczędzić pieniądze nabieramy się na promocje, kupujemy jeden produkt, a drugi bierzemy gratis, w końcu jest okazja. Niestety to całkiem prosta droga do śmietnika, zwłaszcza jeśli jest to żywność, która wymaga szybkiego spożycia.

 

Nie wyrzucam czyli podsumowanie jak nie marnować żywności

Aby nie narażać produktów spożywczych na wyrzucanie:

  • przygotowuj jadłospisy
  • rób listy zakupów
  • kontroluj daty ważności
  • kontroluj zapasy
  • poprawnie przechowuj żywność
  • nie ulegaj bezmyślnie promocjom
  • w pierwszej kolejności gotuj z produktów, które mają ostatnią szansę na wykorzystanie
  • nie wyrzucaj resztek, przechowuj je w małych pojemnikach czy słoiczkach i zjadaj przy najbliższej okazji
  • zbyt duże ilości konserwuj w słoikach lub zamrażaj
  • w restauracjach, stołówkach proś o zapakowanie resztek
  • podziel się jedzeniem ze znajomymi, sąsiadami, potrzebującymi
  • sprawdź czy gdzieś nie działa jadłodzielnia, do której możesz oddać nadmiar jedzenia
  • jeśli masz kontakt z osobą, która posiada kury, świnie, krowy… dowiedz się czy żywność, którą chcesz wyrzucić nie nada się jako pokarm dla zwierząt

Doniesienia z Francji

Na sam koniec chcę wspomnieć o pozytywnym zaangażowaniu francuskiego Ministerstwa Rolnictwa i Żywności. W celu uwrażliwienia  konsumentów na aktualną sytuację marnowania żywności, stworzono kampanię, w której bohaterów ze znanych baśni wykorzystano do promowania odpowiedzialnej konsumpcji. I tak na przykład Królowej Śniegu przypisano tekst :”Niczego się nie traci, wszystko mrozi się z Królową Śniegu “, “Śnieżynka powinna była schrupać brzydkie jabłko”- być może nie zapadłaby w sen, a “Kopciuszek o północy zrobi z dyniowej karocy dobrą zupę”. Na  stronie internetowej ministerstwo zachęca do informowania o kampani na kanałach społecznościowych. Pozwala również ściągać pliki pdf np. pod postacią kartek pocztowych, afiszów, naklejek.

Pamiętaj.

Wszyscy jesteśmy ofiarami i wszyscy jesteśmy odpowiedzialni za marnotrawienie żywności.

Powodzenia w zmianie nawyków.

Salut.